Adaletsizliğin Merhameti

oscarDünyanın en prestijli sinema ödülü olarak gösterilen Oscar’ın adaletli dağıtılması pek görülmüş bir durum değil. Hatta adaylıklar bile korkunç hatalarla dolu. Ben hiçbir zaman sanatsal estetiğin görecesine inanmadım, bundan sonra da inanmayacağım dolayısıyla güzelin kişisel zevklere göre değiştiğini söylerek yorum yapmaktan kaçınmam mümkün değil.

Geçmişte takdir görmenyen efsanelere şöyle bir göz atalım: Örneğin Ennio Morricone yarım yüzyıllık ve başyapıtlarla dolu sanat kariyeri boyunca yalnızca 5 kez Oscar’a aday oldu ve bunların hiçbirini kazanamadı… İş o kadar absürd bir hale geldi ki Oscar’ın güvenilirliğini etkiledi… Sanki onun hayatta olduğunu yeni keşfetmişler gibi yaşam boyu başarı ödülü vererek Akademi kendisini temize çıkarmaya çalıştı. Adeta Özür Oscar’ı haline getirilen Yaşam Boyu Başarı Oscar’larından birini de ölmeden Akira Kurosawa’ya vermeyi akıl edebilmişlerdi.

kubrickStanley Kubrick ise tarihin en büyük yönetmenlerinden biri oldu ama Oscar alamadı. Kazandığı tek ödül yönetmen dalında olmayan kuvvetle muhtemel nasıl yapıldığı anlaşılamadığından “2001 Space Oddesey”’e verilen özel efekt Oscar’ı oldu. Hatta belki de en büyük başyapıtı “The Shining”’le Razzie (Ahududu En Kötü Film Ödülleri) adayı gösterilerek aşağılandı. Gerçeğin ne olduğunu ise bize tarih bile denemeyecek kadar kısa bir zaman gösterdi. Pek çok büyük yönetmenin hayran olduğu Sergio Leone’nin kariyeri boyunca hiç Oscar’a aday gösterilmemesi ise ödülün adaletsizliğinin bir başka açık göstergesi… Bu bozuk saatin mutlaka doğruyu gösterdiği anlar da oldu. John Ford, Marlon Brando, Robert De Niro gibi bazı büyük sanatçılar akademi tarafından takdir gördü.

Son yıllarda bu adaletsizlik, iyiyi değerlendirememekten çıkıp başarısızlığa övgüler düzme durumuna geldi!  Hollywood kuruluşundan beri doğal olarak ülke politikasına yakın filmler çekti fakat bu filmlerde sanat da vardı… Kathryn Bigelow ve benzerlerine kadar böyleydi en azından… 2008’de The Hurt Locker’ı büyük bir merakla izledim. Başarısız bir politik dizinin pilot bölümünden farkı yoktu. Pilot bölüm diyorum çünkü kötü dizilerde bile bir süre sonra karakterlerin bazıları oturmaya başlar; bu filmde bunu bile göremedik ne yazık ki…  Derken adaylıklar geldi ve ortaya bir boşanma davası senaryosu çıktı. Tüm savaş yanlısı film öğeleri unutularak olay eski kocasının elinden ödülü çalmaya yaklaşan kadın hikayesi ne dönüştü. İlk en iyi kadın yönetmenin ilk zaferini eski kocasına karşı alması da magazinsel olarak harika bir malzemeydi. Bu büyük başarısızlığın en iyi film ve en iyi yönetmen Oscarlarıyla ödüllendirilmesinden birkaç yıl sonra şimdi de Katyryn Bigelow, “Zero Dark Thirty” ile karşımızda!

kathryn-bigelow1-210918

İstemeyerek de olsa önyargılarımı bir kenara bırakmaya çalışarak izlediğim bu film beni gerçek anlamda hayrete düşürdü. Bigelow, “The Hurt Locker”’dan çok daha kötü bir film çekmeyi başarmış ve akıl almaz şekilde 5 dalda Oscar adayı. Daha önce başarılı belgeselleri yapılan bir alanda çekilen film yönetmenlik, oyunculuk ve kurgu alanlarında çok başarısız. Sahne yaratmaktaki maddi güç ve beceriyi bile geri plana atmayı başaran kötü kamera açıları ise ancak takdir edilebilir. Üstelik işkence övgüsü olarak başlayan ve biten filme bayılıp ardından Quentin Tarantino’yu şiddet sahneleri için suçlayan yeni bir tür fikir de bu yıl türedi!

Diyeceğim o ki marifeti kendinden menkul “Sinema Uzmanları”’nın televizyonlarda izlemedikleri filmler hakkında yabancı dergi tahminleri üzerinden tahmin yürüttüğü şu dakikalarda Oscar tahmini yapmayı reddediyorum. Sadece Bigelow’a bir ödül daha vermeyip adaletsizlikte merhametli olacaklarını umuyorum…